Eureka

Sau gần 7 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có mặt các doanh nghiệp thuộc hầu hết lĩnh vực kinh tế của đất nước. Đối với lĩnh vực công nghệ thông tin, trong khi mảng sản xuất máy tính, phần mềm đã có nhiều doanh nghiệp có cổ phiếu giao dịch, thì mảng thương mại điện tử và dịch vụ giá trị gia tăng trên internet vẫn chưa thấy doanh nghiệp nào có ý định cổ phần hóa và niêm yết trên sàn.

Nhận thức của người dân

Tình trạng xài “chùa” thẻ tín dụng của một bộ phận cư dân cộng đồng mạng khiến nước ngoài tẩy chay các giao dịch điện tử từ Việt Nam, điều này ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của thương mại điện tử Việt Nam và kìm hãm sự phát triển của các công ty dot- com. Mặt khác, người dân chưa hiểu nhiều về các công ty dot-com nên niềm tin để đầu tư vào các doanh nghiệp này là hạn chế.

Hai là, bài học bong bóng dot-com ở Mỹ vẫn còn đó. Vào thời điểm trước năm 2000, hàng chục triệu người đổ xô vào mua cổ phiếu của các công ty dot-com khiến cho chỉ số Nasdag trong ba năm đã tăng gấp năm lần. Nhiều công ty chưa hề tạo ra một xu lợi nhuận mà cổ phiếu vẫn được mọi người lùng mua. Bong bóng dot-com vỡ vào tháng 03/2000, hơn 600 công ty dot-com ở Mỹ sụp đổ và hàng loạt công ty dot-com khác trên thế giới lâm vào cảnh tương tự, nhiều nhà đầu tư trở nên trắng tay.

Khó định giá

Giá trị nhãn hiệu của Google là 66,4 tỷ USD, đứng đầu danh sách Top 10 nhãn hiệu hàng đầu thế giới, hay tên miền business.com được rao bán với giá 400 triệu USD... Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay khi tiến hành cổ phần đều chưa đưa giá trị thương hiệu vào định giá, vì vậy giá cổ phiếu nhiều doanh nghiệp đã tăng cao khi giao dịch ngoài thị trường. Mặt khác, đối với các công ty dot-com, giá trị tài sản vô hình đóng vai trò quan trọng và không chỉ là thương hiệu mà còn nhiều thứ khác như tài sản tên miền, tài sản ảo, nhân lực... Nếu những công ty nổi tiếng của nước ngoài như Amazon, Google, Baidu…giá trị tên miền online chiếm một tỷ trọng đáng kể thì ở Việt Nam chưa thể định giá chính xác thương hiệu hay giá trị tên miền online mà các công ty đang sở hữu. Vì vậy, rất khó để tính được giá trị của các doanh nghiệp như Dalink, Aha… nếu tiến hành cổ phần. Do đó, các công ty dot-com không mấy mặn mà khi tính đến việc lên sàn.

Hành lang pháp lý chưa đầy đủ

Trong vấn đề khó định giá, ngoài lý do chưa có kinh nghiệm thì hành lang pháp lý cho lĩnh vực này vẫn còn rất thiếu. Hệ thống pháp luật chưa tạo ra được một môi trường tốt để các công ty dot-com có thể hoạt động, cũng như luật chứng thực giá trị ảo chưa có. Luật Giao dịch điện tử được Quốc hội thông qua vào năm 2005 (có hiệu lực từ 01/3/2006), nhưng chỉ mới được cụ thể hóa bằng hai Nghị định số 26 và 27/2007/NĐ-CP quy định về chữ ký số ban hành vào đầu năm 2007; còn vấn đề công nhận tài sản ảo, một thứ tài sản mà nhiều người phải mất rất nhiều thời gian, tiền bạc mới có được, hiện đang ở giai đoạn… bàn thảo.

Các công ty dot-com có quy mô nhỏ

Internet Việt Nam đã tròn 10 tuổi nhưng phong trào lập công ty dot-com chỉ bùng phát trong vài năm trở lại đây, với bề dày lịch sử mỏng như vậy nên quy mô của các công ty còn nhỏ. Thêm vào đó, các dịch vụ giá trị gia tăng trên Internet vẫn còn nghèo nàn nên phần lớn công ty chưa tạo ra được sự đột phá, do đó việc nói chuyện lên sàn đối với các doanh nghiệp có lẽ là quá sớm. Những công ty một thời được đánh giá là sừng sỏ như VietCo, ChoDienTu…hay 123mua của Vinagame, saleoff của FPT vẫn chưa thấy ai thành công. Những doanh nghiệp khác như S-Home, Lợi Siêu Việt…thì đang trong quá trình xây dựng thương hiệu, nên chưa thể tính đến chuyện xa hơn.

Tương lai nào cho dot-com ?

Thực sự các công ty dot-com Việt Nam gặp khó khăn từ nhiều phía, ngoài những khó khăn ở trên thì nguy cơ các trang web bị…hack luôn thường trực mọi lúc, mọi nơi. Thậm chí, khả năng thua ngay trên sân nhà là hoàn toàn có thể xảy ra khi những đại gia như Google, Yahoo. Ebay… đang quan tâm rất lớn đến thị trường Việt Nam. Yahoo đã chọn Việt Nam là một trong những nước đầu tiên khai trương dịch vụ Yahoo! Go cho điện thoại di động. Ebay thì mở trang web dành riêng cho khách hàng từ Việt Nam. Trong khi các công ty tìm kiếm trong nước chỉ còn cách đứng nhìn Google “lộng hành”…

Tuy nhiên, với một triển vọng tươi sáng của Internet Việt Nam (theo khảo sát của Asia Digital Marketing Yearbook, số người sử dụng Internet tại Việt Nam đứng thứ 17 trên thế giới), các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể phát triển với tốc độ của…Google! Một hướng đi được nhiều doanh nghiệp áp dụng là tìm kiếm sự đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài. Các quỹ đầu tư này sẽ trợ giúp về kinh nghiệm, công nghệ cũng như tư vấn quá trình cổ phần thành công. Hiện nay, đã có nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam, trong đó có 02 quỹ đầu tư vào lĩnh vực công nghệ thông tin. Quỹ đầu tư mạo hiểm IDG Ventures Vietnam đã đầu tư vào hơn 12 công ty thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin như Vinapay, Vinagame, DreamViet... Tiếp theo là Quỹ đầu tư DFJ-VinaCapital, sau 3 tháng triển khai đã đầu tư vào 2 dự án là timnhanh.com và gophatdat.com. Có thể trong thời gian sắp tới, những công ty dot-com đầu tiên lên sàn sẽ là những doanh nghiệp trên. Nhưng trước hết, bản thân các doanh nghiệp cần phải xác định thế mạnh của mình để có thể cạnh tranh ngay trên sân nhà, muốn tạo ra sự đột phá về công nghệ, dịch vụ chỉ có thể bằng sức mạnh trí tuệ. Đó là con đường để các công ty dot-com có thể tồn tại và đi lên.

Theo Nhịp cầu đầu tư